Spółka GmbH

  • Niedawne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie II FSK 38/16 zainspirowało nas do przybliżenia zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe polskiej spółki z o.o. w języku niemieckim. Treść artykułu jest dostępna na naszej stronie internetowej dedykowanej dla klientów niemieckojęzycznych www.polen-anwaltskanzlei.de w zakładce AKTUELLES. Jedynie tytułem wprowadzenia wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. orzeczeniu z 19 stycznia 2018 r. uznał, że wewnętrzny podział zadań i obowiązków pomiędzy członkami zarządu spółki z o.o. tego rodzaju, że jeden z członków zarządu jest zwolniony od zajmowania się sprawami finansowymi, nie stanowi podstawy do wyłączenia tego członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

    Ponieważ kwestia odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki stanowi istotny przedmiot zainteresowania naszej Kancelarii nie tylko na gruncie prawa polskiego, postanowiliśmy przeanalizować zagadnienie odpowiedzialności członków zarządu niemieckiej spółki GmbH w sytuacji ustalenia podziału zadań – Ressortaufteilung pomiędzy poszczególnymi członkami zarządu. Zapytania związane z obejmowaniem funkcji członka zarządu w niemieckich spółkach nie należą do rzadkości. Przy okazji zakładania spółki GmbH w Niemczech nasi klienci zwykle oczekują również doradztwa w zakresie dotyczącym sprawowania funkcji członka zarządu – Geschäftsführer.

    W pierwszej kolejności zauważyć należy, że problem podziału obowiązków pomiędzy członkami zarządu pojawia się zwykle w większych spółkach, których struktura organizacyjna wymaga zatrudnienia większej liczby członków zarządu, odpowiedzialnych za określone obszary działalności spółki. Poszczególni członkowie zarządu mogą objąć funkcję np. dyrektora wykonawczego, dyrektora ds. finansowych, czy też dyrektora ds. marketingu. W spółkach niemieckich, prowadzących w Polsce intensywną działalność gospodarczą, duże znaczenie może mieć powierzenie funkcji dyrektora ds. marketingu, będącego jednocześnie członkiem zarządu, osobie znającej język polski oraz polski rynek. Decydując się na takie stanowisko przyszły członek zarządu niemieckiej spółki powinien mieć na uwadze następujące uwagi.

  • W ostatnim czasie na stronie www.prawnik-niemcy.com.pl dużo uwagi poświęciliśmy różnym aspektom niemieckiego prawa upadłościowego. Wskazywaliśmy m.in. na obowiązki zarządu niemieckiej spółki GmbH związane z koniecznością bieżącego monitorowania sytuacji finansowej w przypadku zagrożenia upadłością lub problemami z płynnością. Stosunkowo powszechnym zachowaniem zarządów spółek obserwowanym przynajmniej z perspektywy Kancelarii jest udzielanie kontrahentom dalszych zleceń pomimo zagrożenia upadłością lub świadomością niemożliwości wywiązania się z obowiązku zapłaty za wykonane zlecenie lub usługi.

    Odpowiedzialność karna w Niemczech

    Oprócz możliwości poniesienia osobistej odpowiedzialności majątkowej przez zarząd spółki za zobowiązania spółki, z niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości w Niemczech może wiązać się również konieczność poniesienia odpowiedzialności karnej. Zgodnie z treścią § 15a ust. 4 InsO niemieckiego prawa upadłościowego karą pozbawienia wolności do lat trzech lub karą grzywny zagrożony jest ten, kto wbrew postanowieniom ust. 1 zd. 1, w związku z ust. 2 i ust. 3, nie złoży wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie złoży go w terminie lub nie złoży go prawidłowo. Niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości mogą towarzyszyć również inne przestępstwa. W pewnych przypadkach udzielenie zlecenia na wykonanie kosztownych prac budowlanych w sytuacji niewypłacalności spółki może być przedmiotem przestępstwa oszustwa – Betrug.

    Roszczenia cywilne w postępowaniu karnym w Niemczech

    W sprawach upadłościowych na terenie Niemiec obok zgłoszenia wierzytelności, zwłaszcza jeżeli polska firma poniosła znaczną szkodę badamy również, czy nie zachodzą przesłanki do złożenia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa w Niemczech wobec zarządu upadłego. Niemieckie prawo karne przewiduje możliwość, podobnie jak ma to miejsce w polskim prawie karnym, dochodzenia przez pokrzywdzonego odszkodowania w postępowaniu karnym w tzw. postępowaniu adhezyjnym – Adhäsionsverfahren. Zaletę postępowania adhezyjnego jest to, że roszczenia o charakterze cywilnoprawnym mogą być dochodzone w postępowaniu karnym w Niemczech bez konieczności wytaczania osobnego powództwa cywilnego przed sądem cywilnym.

  • Zarząd niemieckich spółek akcyjnych, niemieckich spółek z o.o. mini spółki z o.o., niemieckiej sp. z o.o. sp.k., odpowiada za każdą płatność dokonaną przez spółkę od chwili zaistnienia niewypłacalności – Zahlungsunfähigkeit lub tzw. nadmiernego zadłużenia - Überschuldung. Podkreślić należy, że odpowiedzialność członków organów niemieckich spółek zachodzi również wówczas, jeżeli niewypłacalność lub nadmierne zadłużenie nie zostały nie zostały rozpoznane przez zarząd z uwagi na niezachowanie należytej staranności.

    W niemieckim orzecznictwie przyjmuje się, że członkowie zarządu mogą zostać przykładowo zwolnieni z odpowiedzialność za płatności spółki dokonane w celu zachowania substancji przedsiębiorstwa, czyli płatności za prąd, wodę i ogrzewanie, a także za usługi telekomunikacyjne. Kwestią sporną jest natomiast okres, przez jaki można dokonywać tego rodzaju płatności bez ryzyka poniesienia odpowiedzialności.

    Także zakup maszyn lub nieruchomości może nie pociągać za sobą odpowiedzialności członków zarządu, gdyż zwiększa wartość przedsiębiorstwa, a co za tym idzie jest de facto w interesie wierzycieli. Tymczasem z szeroko komentowanego orzeczenia Niemieckiego Sądu Najwyższego - BGH z dnia 04 lipca 2017 (sygn. akt: II ZR 319/15) wynika, że płatności wynagrodzenia dla pracowników, usługodawców lub dostawców pociągają za sobą pełną odpowiedzialność członków zarządu od chwili zaistnienia niewypłacalności lub nadmiernego zadłużenia.

  • Od wielu lat doradzamy przedsiębiorcom w zakładaniu spółek w Niemczech. Założenie spółki GmbH w Niemczech powinno zostać poprzedzone gruntowną analizą pod kątem możliwości optymalizacji kosztów prowadzenia działalności w Niemczech. W niniejszym artykule chcielibyśmy zwrócić uwagę na możliwość uregulowania w umowie spółki GmbH miejsca odbywania zgromadzenia wspólników poza granicami Niemiec.

    Często zdarza się, że spółka GmbH jest zakładana na obszarze Niemiec dla realizacji konkretnego kontraktu natomiast wspólnicy i zarząd takiej spółki na stałe przebywają w Polsce. Na miejscu przebywają tylko pracownicy realizujący dane zlecenie. O ile w przypadku przygranicznych miejscowości odbycie zgromadzenia wspólników nie wiąże się z istotnymi kosztami, o tyle odbycie zgromadzenia wspólników w Stuttgarcie przez wspólników pochodzących z Trójmiasta będzie połączone ze znacznymi kosztami.

    W przeciwieństwie do prawa polskiego niemiecka ustawa o spółce GmbH (odpowiednik polskiej spółki z o.o.) nie reguluje zagadnienia miejscowości w której ma się odbyć zgromadzenie wspólników. W kwestii wyboru miejsca odbycia zgromadzenia wspólników – Gesellschafterversammlung – wspólnicy mają daleko idącą autonomię i mogą ustalić, że zgromadzenie wspólników może się odbyć również w Polsce, co z pewnością pozytywnie wpłynie na obniżenie kosztów funkcjonowania spółki.

 

Polityka Prywatności

Niniejsza strona używa plików cookies. Korzystając dalej z serwisu, wyrażają Państwo zgodę na politykę cookies. Więcej informacji na temat Cookies oraz Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) znajdą Państwo w zakładce Polityka Prywatności.