1) Wprowadzenie

Z naszego doświadczenia wynika, że polscy przedsiębiorcy mają najczęściej do czynienia z niemieckim syndykiem w przypadku konieczności zgłoszenia wierzytelności w Niemczech, wówczas otrzymują od syndyka komplet dokumentów zawierających:

- pismo przewodnie informujące o ogłoszeniu upadłości oraz o procedurze zgłoszenia wierzytelności,
- postanowienie o ogłoszeniu upadłości,
- formularz zgłoszenia wierzytelności w języku niemieckim.

Niestety zdarza się, że pomimo sygnałów świadczących o problemach finansowych dłużnika żadna korespondencja od niemieckiego syndyka nie nadchodzi. Przyczyn takiego stanu rzeczy może być wiele. Należy zwrócić uwagę, że syndyk w stosunku do przedsiębiorstwa upadłego jest niejako osobą postronną, która przed objęciem masy upadłości we władanie nie uczestniczyła aktywnie w działalności gospodarczej upadłego i nie zna jego kontrahentów. Jeżeli lista wierzycieli jest niekompletna lub rachunki nie zostały jeszcze zaksięgowane lub co więcej wierzytelności została zakwestionowana przez dłużnika, wówczas może się zdarzyć, że syndyk niemiecki nie poinformuje wierzyciela w Polsce o ogłoszeniu upadłości i możliwości zgłaszania wierzytelności. Dlatego w przypadku zaległości płatniczych warto na bieżąco monitorować sytuację dłużnika, aby w terminie zgłosić wierzytelność. Niezgłoszenie wierzytelności w terminie lub zakwestionowanie wierzytelności przez syndyka pociąga ze sobą negatywne skutki dla wierzyciela.

Wielokrotnie w publikowanych przez nas artykułach dotyczących niemieckiego prawa upadłościowego zalecaliśmy, aby w przypadku wierzytelności o znacznej wartości zlecać ich zgłoszenie niemieckiej kancelarii. Nasze doświadczenie pokazuje, że ograniczenie się do zgłoszenia wierzytelności na formularzu może być niewystarczające. Niektóre wierzytelności mają ze swej natury charakter skomplikowany i wymagają odpowiedniego wyjaśnienia.

Niedawne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie II FSK 38/16 zainspirowało nas do przybliżenia zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe polskiej spółki z o.o. w języku niemieckim. Treść artykułu jest dostępna na naszej stronie internetowej dedykowanej dla klientów niemieckojęzycznych www.polen-anwaltskanzlei.de w zakładce AKTUELLES. Jedynie tytułem wprowadzenia wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. orzeczeniu z 19 stycznia 2018 r. uznał, że wewnętrzny podział zadań i obowiązków pomiędzy członkami zarządu spółki z o.o. tego rodzaju, że jeden z członków zarządu jest zwolniony od zajmowania się sprawami finansowymi, nie stanowi podstawy do wyłączenia tego członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Ponieważ kwestia odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki stanowi istotny przedmiot zainteresowania naszej Kancelarii nie tylko na gruncie prawa polskiego, postanowiliśmy przeanalizować zagadnienie odpowiedzialności członków zarządu niemieckiej spółki GmbH w sytuacji ustalenia podziału zadań – Ressortaufteilung pomiędzy poszczególnymi członkami zarządu. Zapytania związane z obejmowaniem funkcji członka zarządu w niemieckich spółkach nie należą do rzadkości. Przy okazji zakładania spółki GmbH w Niemczech nasi klienci zwykle oczekują również doradztwa w zakresie dotyczącym sprawowania funkcji członka zarządu – Geschäftsführer.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że problem podziału obowiązków pomiędzy członkami zarządu pojawia się zwykle w większych spółkach, których struktura organizacyjna wymaga zatrudnienia większej liczby członków zarządu, odpowiedzialnych za określone obszary działalności spółki. Poszczególni członkowie zarządu mogą objąć funkcję np. dyrektora wykonawczego, dyrektora ds. finansowych, czy też dyrektora ds. marketingu. W spółkach niemieckich, prowadzących w Polsce intensywną działalność gospodarczą, duże znaczenie może mieć powierzenie funkcji dyrektora ds. marketingu, będącego jednocześnie członkiem zarządu, osobie znającej język polski oraz polski rynek. Decydując się na takie stanowisko przyszły członek zarządu niemieckiej spółki powinien mieć na uwadze następujące uwagi.